• تلفن: 33376300-33380301 - (061)
  • mail@raahkaar.com
در ارتباط باشید:

نکات اساسی مالیات بر درآمد مشاغل 

(براساس اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم مصوب 94/4/31)


به گزارش رسانه مالیاتی ایران ، آگاهی مودیان از قانون مالیات های مستقیم کمک قابل توجهی به آنان در عمل به وظایف قانونی و بهره مندی از تسهیلاتی که قانون برای مودیان در نظرگرفته و عدم تعلق جریمه های احتمالی که قانون گذار برای آنان پیش بینی کرده ، می کند.از این رو،در این بخش به اجمال به بیان پاره ای از مواد و بندهای مهم قانونی در بخش مالیات بردرآمد مشاغل پس از اصلاح قانون مالیات های مستقیم می پردازیم.

 

1)اشخاص مشمول مالیات بر درآمد مشاغل


شخص یا اشخاص حقیقی که از طریق اشتغال به مشاغل یا به عناوین دیگر غیر از موارد مذکور در سایر فصل های این قانون نظیر  در آمد اجاره املاک،درآمدحقوق و … در ایران درآمد تحصیل کنند.پس از کسر معافیت  های مقرر در قانون مذکور مشمول مشمول مالیات بر درآمد مشاغل می باشد.(ماده93)

 

2)درآمد مشمول مالیات صاحبان مشاغل 


درآمد مشمول مالیات مشاغل عبارت است از کل فروش کالا و خدمات به اضافه سایر درآمدهای آنان که مشمول مالیات فصول دیگر شناخته نشده است پس از کسر هزینه و استهلاکات مربوط طبق مقررات فصل هزینه های قابل قبول واستهلاکات. ( ماده 94)

 

3)تکالیف و وظایف صاحبان مشاغل  


در قانون مایلات های مستقیم وظایف و تکالیف متعددی برای صاحبان مشاغل پیش بینی شده است که در ذیل به اهم آنها اشاره می شود.

 

3-1 نگهداری اسناد و مدارک

صاحبان مشاغل موضوع این فصل موظف اند دفاتر یا اسناد و مدارک حسب مورد را که با رعایت اصول و ظوابط مربوطه از جمله اصول و ضوابط مربوط به تنظیم دفاتر تجاری موضوع قانون تجارت در خصوص تجار تنظیم می گردد برای تشخیص درآمد مشمول مالیات،نگهداری و اظهارنامه مالیاتی خود را بر اساس آن ها تنظیم کنند. آیین نامه اجرایی مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روش های نگهداری آن ها اعم از ماشینی (مکانیزه) و دستی و نمونه اظهارنامه مالیاتی با توجه به نوع و حجم فعالیت حسب مورد برای مودیان مذکور و نیز نحوه ارایه آن ها برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات به مراجع ذی ربط ، حداکثر ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون (1395/1/1) توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه می شود و به تصویب وزیر امور اقتصاد و دارایی می رسد.(ماده95)

 

3-2 مهلت ارائه اظهارنامه مالیاتی مشاغل 

صاحبان مشاغل مکلف اند اظهارنامه مالیاتی مربوط به فعالیت های شغلی خود را در یک سال مالیاتی برای هر واحد شغلی یا برای هر محل جداگانه طبق نمونه ای که وسیله سازمان امور مالیاتی کشور تهیه خواهد شد، تنظیم و تا آخر خرداد ماه سال بعد از طریق سامانه پرداخت الکترونیک سازمان امور مالیاتی کشور به آدرس www.tax.gov.ir ارائه و مالیات متعلق را به نرخ مذکور در ماده 131 قانون مذکور پرداخت نمایند و در مواردی که امکان ارائه اظهارنامه مالیاتی به صورت الکترونیکی فراهم نباشد ، مودیان می توانند از طریق پست نسبت به ارسال آن اقدام نمایند.همچنین سازمان امور مالیاتی کشور می تواند برخی از مشاغل یا گروه هایی از آنان را که میزان فروش کالا و خدمات سالانه آنها حداکثر ده برابر معافیت موضوع ماده (84) این قانون باشد از انجام بخضی از تکالیف از قبیل نگهداری اسناد و مدارک موضوع این قانون و ارایه اظهارنامه مالیاتی معاف کند و مالیات مودیان مذکور را  به صورت مقط.ع تعیین و وصول نماید. در مواردی که مودی کمتر از یک سال مالی به فعالیت اشتغال داشته باشد مالیات متعلق نسبت به مدت اشتغال محاسبه و وصل می شود.حکم این تبصره مانع از رسیدگی به اظهارنامه های مالیاتی تسلیم شده و در موعد مقرر نخواهد بود. (ماده 100 و تبصره آن)

ضمنا در مضاربه ، عامل (مضارب)مکلف است در مواقع تسلیم اظهارنامه علاوه بر پرداخت مالیات خود  مالیات بردرآمد سهم صاحب سرمایه را بدون رعایت معافیت ماده (101) قانون مالیات ها کسر و به عنوان مالیات علی الحساب سرمایه حساب مالیاتی واریز و رسید آن را به اداره امور مالیاتی ذیربط و صاحب سرمایه ارایه نماید.چنانچه صاحب سرمایه بانک باشد تکلیف کسرمالیات صاحب سرمایه از عامل یا مضارب ساقط است.(ماده101)

 

3-3 مهلت قانونی اعلام شروع فعالیت

صاحبان مشاغل مکلف اند ظرف چهارماه از تاریخ شروع فعالیت مراتب را کتبا به اداره امور مالیاتی محل اعلام نمایند.در صورتیکه از انجام این تکلیف در مهلت مقرر خودداری نمایند مشمول جریمه ای معادل ده درصد (10%) مالیات قطعی و نیز موجب محرومیت از کلیه تسهیلات و معافیت های مالیاتی تا تاریخ شناسایی توسط اداره امور مالیاتی خواهد بود.این حکم در مورد صاحبان مشاغلی که برای آنها از طرف مراجع ذیربط پروانه یا مجوز فعالیت صادر گردیده است،نخواهد بود.(تبصره3ماده177)

درصورتی که مودی محل های متعدد برای سکونت خود داشته باشد مکلف است یکی از آنها را به عنوان محل سکونت اصلی معرفی نماید وگرنه اداره امور مالیاتی می تواند هر یک از محل های سکونت مودی را محل سکونت اصلی تلقی نماید.

 

3-4 تکالیف و وظایف وکلا

وکلای دادگستری و کسانی که در محاکم اختصاصی وکالت می کنند مکلف اند در وکالت نامه های خود رقم حق الوکاله ها را قید کنند و معادل پنج درصد (5%) آن بابت علی الحساب مالیاتی روی وکالت نامه تمبر الصاق و ابطال نمایند که در هر حال مبلغ تمبر حسب مورد نباید کمتر از میزان مقرر در قانون مالیات های مستقیم باشد.

 

3-5 ارسال صورت معاملات فصلی 

اشخاص حقوقی و صاحبات مشاغل موضوع این قانون که حسب اعلام سازمان امور مالیاتی کشور موظف به ثبت نام در نظام مالیاتی می شوند،مکلف اند برای انجام معاملات خود صورتحساب صادر و شماره اقتصادی خود و طرف معامله را در صورتحساب ها و قراردادها و سایر اسناد مشابه درج و فهرست معاملات خود رابه صورت الکترونیکی از طریق سامانه www.Tax.gov.ir یا با لوح فشرده (cd) به سازمان مذکور ارائه کند. عدم صدور صورتحساب یا عدم درج شماره اقتصادی خود طرف و معامله یا استفاده از شماره اقتصادی خود برای دیگران و یا استفاده از شماره اقتصادی دیگران برای معاملات خود،حسب مورد مشمول جریمه ای و معادل دو درصد (2%) مبلغ مورد معامله می شود.

عدم ارائه فهرست معاملات انجام شده به سازمان امور مالیاتی کشور از طریق روش هایی که تعیین می شود مشمول جریمه ای معادل یک درصد (1%) معاملاتی که فهرست آنها ارائه نشده است ، می باشد.(ماده 169)

 

3-6 نصب صندوق مکانیزه فروش

صاحبان مشاغل موظف اند از سامانه «صندوق فروش(صندوق مکانیزه فروش)» و تجهیزات مشابه استفاده کنند و مراتب را جهت درج پرونده  مالیاتی اعلام کنند.معادل هزینه های انجام شده بابت خرید ، نصب و راه اندازی تجهیزات فوق اعم از نرم افزاری و سخت افزاری از مالیات قطعی شده مودیان مزبور در اولین سال استفاده و یا سال های بعدی آن قابل کسر است.(تبصره 2ماده169)

لیست اسامی مشمولان نصب صندوق مکانیزه فروش ، بخشنامه و دستور العمل اجرایی آن از طریق سایت مالیات بر ارزش افزوده به آدرس www.vat.ir در دسترس می باشد.چنانچه مشمولین  استفاده از صندوق های مذکور نسبت به نصب و راه اندازی و اعلان آن اقدام نکنند مشمول برخورداری از معافیت سالانه نمی باشند.

 

4)تسهیلات و امتیازات


قانون گذار معمولا برای تشویق آن دسته از فعالان اقتصادی که با رعایت قوانین و مقررات به تحقق در آمدهای مالیاتی کمک نمایند تسهیلات و امتیازات خاصی برا پیش بینی نموده که در ادامه به برخی از آنها اشاره می شود.

 

 4-1 میزان معافیت صاحبان مشاغل

درآمد سالانه مشمول مالیات صاحبان مشاغل که اظهارنامه مالیاتی خود را طبق مقررات در موعد مقرر تسلیم کرده اند تا میزان معافیت موضوع ماده (84) قاون مالیات ها از پرداخت مالیات معاف و مازاد آن به نرخ های مذکور در ماده (131) قانون مالیات های مستقیم مشمول مالیات خواهد بود شرط تسلیم اظهارنامه برای استفاده از معافیت فوق نبست به عملکرد سال 1382 به بعد جاری است.

ضمنا در مشارکت های مدنی اعم از اختیاری و قهری شرکا حداکثر از دو معافیت استفاده خواهند کرد و مبلغ معافیت بطور مساوی بین انان تقسیم و باقی مانده سهم هر شریک جداگانه مشمول مالیات خواهد بود شرکایی که با هم رابطه زوجیت دارند فقط از یک کعافیت برخوردار می باشند.گفتنی است در صورت فوت یکی از شرکا وراث وی به عنوان قائم مقام قانونی از معافیت مالیاتی سهم متوفی در مشارکت به شرح فوق استفاده نموده و این معافیت به طور مساوری بین انان تقسیم و از درآمد سهم هرکدام کسر خواهد شد.

درصورتی که شخص حقیق دارای بیش از یک واحد شغلی باشد،مجموع درآمد واحدهای شغلی وی با کسر فقط یک معافیت موضوع این ماده مشمول مالیات به نرخ های مذکور در ماده (131) این قانون می شود.(ماده101 و تبصره های آن)

 

4-2 جایزه خوش حسابی

صاحبان مشاغل چنانچه طی سه سال متوالی ترازنامه و حساب سود و زیان و دفاتر و مدارک آنان مورد قبول قرارگرفته باشد و مالیات هر ده سال را در سال تسلیم اظهارنامه بدون مراجعه به هیات های حل اختلاف مالیاتی پرداخت کرده باشند معادل پنج درصد (5%) اصل مالیات سه سال مذکور علاوه بر استفاده از مزایای مقرر درماده (190) قانون مالیات ها به عنوان جایزه خوش حسابی از محل وصولی های جاری پرداخت یا در حساب سنوات بعد آنان منظور خواهد شد.(ماده 189)

 

4-3 جایزه یک درصدی

علی الحساب پرداختی بابت مالیات عملکرد هر سال مالی قبل از سررسید مقرردر قانون مالیات های مستقیم برای پرداخت مالیات عملکرد موجب تعلق جایزه ای معادل یک درصد (1%) مبلغ پرداختی به ازای هر ماه تا سررسید مقرر خواهد بود.که از مالیات متعلق  همان عملکرد کسر خواهد شد.

 

5)تعیین درآمد مشمول مالیات صاحبان شغل 


تا قبل ازآخرین اصلاحیه قانون مالیات های مصوب 94/4/31 به دو طریق رسیدگی به دفاتر و روش علی الراس ، درآمد مشمول مالیات صاحبان مشاغل تعیین و مشخص می شد بدین ترتیب که صاحبان مشاغل که مکلف به نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک بودن،در صورتیکه دفاتر و اسناد و مدارک را طبق آیین نامه تحریر دفاتر و اصول و موازین استاندارد های حسابداری نگهداری و عمل می کردند درآمد مشمول مالیات آنان از طریق رسیدگی به دفاتر تعیین می شد.

درگذشته مودیانی که به برخی از تکالیف خود از جمله تسلیم اظهارنامه ،ترازنامه،حساب سود و زیان ارایه دفاتر قانونی و اسناد و مدارک عمل نمی کردند درآمد مشمول مالیات آنان از طریق علی الراس تعیین می شد.اما از آنجایی که این روش آثار و تبعات نامطلوبی به همراه داشت،قانون گذار در آخرین اصلاحیه قانون مالیات ها تصمیم به حذف این روش گرفت.به منظور آشنایی بیشتر در ادامه به اصلاح ماده 97 قانون مالیات های مستقیم اشاره خواهد شد.

درآمد مشمول مالیات اشخاص حقیقی موضوع قانون مذکور که مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی می باشند به منظور به استناد اظهارنامه مالیاتی مودی که با رعایت مقررات مربوط تنظیم و ارایه شده و مورد پذیرش قرارگرفته باشد ، خواهد شد.سازمان امور مالیاتی کشور می تواند اظهارنامه های مالیاتی دریافتی را بدون رسیدگی قبول و تعدادی از آن ها را براساس معیارهای و شاخص های تعیین شده و یا به طور نمونه انتخاب و برابر مقررات مورد رسیدگی قرار دهد.

درصورتی که مودی از ارایه اظهارنامه مالیاتی در مهلت قانونی و مطابق با مقررات خودداری کند،سازمان امور مالیاتی کشور نسبت به تهیه اظهارنامه مالیاتی برآوردی بر اساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسب شده مودیان از طرح جامع مالیاتی و مطالبه و مطالبه مالیات متعلق به موجب برگشت تشخیص مالیات اقدام می کند.در صورت اعتراض مودی چنانچه ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلغ برگ تشخیص مالیات ، نسبت به ارایه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات مربوط اقدام کند ، اعتراض مودی طبق مقررات قانون مالیات ها مورد رسیدگی قرار می گیرد این حکم مانع از تعلق جریمه ها و اعمال مجازات های عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانون نیست. حکم موضوع تبصره ماده (239) قانون مالیات های مستقیم در اجرای این ماده جاری است. سازمان امور مالیاتی کشور موظف است حداکثر ظرف مدت سه سال از تاریخ ابلاغ این قانون بانک اطلاعات مربوط به نظام جامع مالیاتی به صورت کامل به اجرا در نیامده است مواد (97-98-152-153-154-271)قانون مالیات های مستقیم مصوب سال 1380 مجری خواهد بود.(ماده97 و تبصره آن)

 

6)جرایم مالیاتی صاحبان مشاغل


قانون گذار برای استقرارعدالت و رعایت انصاف میان مودیانی که به تکالیف و وظایف خود عمل کرده و فعالان اقتصادی که از مسئولیت های خویش سرپیچی می کنند تفاوت قایل است بدین معنی که برای دسته اول امتیازات و تسهیلات خاصی را در نظر گرفته و درمقابل برای گروه دوم جرایم سختی را پیش بینی کرده است.

 

6-1 جریمه دیر کرد

در صورتیکه فعالان اقتصادی پس از موعد مقرر مالیات خویش را پرداخت کنند، موجب تعلق جریمه ای معادل دو و نیم درصد (2/5%) مالیات به ازای هر ماه تاخیر در پرداخت مالیات خواهد بود.مبدا احتساب جریمه در مورد مودیانی که مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی هستند نسبت به مبلغ مندرج در اظهارنامه از تاریخ انقضای مهلت تسلیم آم و نسبت به مابه الاختلاف از تاریخ مطالبه و در مورد مودیانی که از تسلیم اظهارنامه خودداری نموده یا اصولا مکلف به تسلیم اظهارنامه نیستند تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات حسب موردمی باشد.

 

6-2 جریمه عدم تسلیم اظهارنامه 

درکلیه مواردی که مودی یا نماینده او که به موجب مقررات قانون مالیات ها از بابت پرداخت مالیات مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی است ، چنانچه نسبت به تسلیم آن در موعد مقرر اقدام نکند مشمول جریمه غیر قابل بخشودگی معادل سی درصد(30%)مالیات متعلق برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع قانون مالیات های مستقیم و ده درصد(10%) مالیات متعلق برای سایر مودیان می باشد.(ماده 192)

 

6-3جریمه عدم ارائه دفاتر و اسناد حسابداری 

نسبت به مودیانی ک به موجب این قانون و مقررات مربوط به آن مکلف به نگهداری دفاتر قانونی هستند و در صورت عدم تسلیم ترازنامه و حساب سود و زیان یا عدم ارایه دفاتر مشمول جریمه ای معادل بیست درصد(20%) مالیات برای هر یک از موارد مذکور خواهد بود.(ماده193)

 

6-4جریمه تخلف در قبال اشخاص ثالث 

هر شخص حقیقی یا حقوقی که به موجب مقررات این قانون مکلف به کسر و ایصا مالیات مودیان دیگر است در صورت تخلف از انجام وظایف مقرره علاوه بر مسئولیت تضامنی که با مودی در پرداخت مالیات خواهد داشت ، مشمول جریمه ای معادل ده درصد مالیات پرداخت نشده در موعد مقرر و دو و نیم درصد (2/5%) مالیات به ازای هر ماه نسبت به مدت تاهیر از سررسید پرداخت خواهد بود.

چنانچه مالیات توسط دریافت کننده وجوه پرداخت شود ، در این صورت جریمه دو و نیم درصد(2/5%) موضوع این ماده تا تاریخ پرداخت مالیات توسط مودی مزبور از مکلفین به کس رو ایصال مالیات مطالبه و وصول خواهد شد.(ماده 199)

 

نظرات شما

You must be logged in to post a comment.